APEC tiến tới một thị trường chung

Trong hai ngày 12 và 13/9, tại Aucklan của New Zealand đã diễn ra hội nghị thượng đỉnh lần thứ 7. Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) một hội nghị quan trọng khẳng định ý tưởng về một thị trường thống nhất xung quanh long chảo Thái Bình Dương sau 20 năm.
Tại hội nghị lần này, các nhà lãnh đạo Nhà nước và chính phủ của 21 nước thành viên, trong đó Việt Nam (cùng hai nước khác là Nga và Peru) tham gia lần đầu tiên (sau khi được kết nạp vào tổ chức này cách đây vừa đúng 1 năm), đã thảo luận nhiều vấn đề, trong đó những mục tiêu chính là đánh giá tình hình các nền kinh tế châu Á sau 2 năm bị khủng hoảng; lập trường chung của các nước APEC tại vòng đàm phán về thương mại toàn cầu trong tương lai, sẽ bắt đầu vào cuối tháng 11 tới tại Seattle (Mỹ); xem xét việc thúc đẩy hơn nữa tiến trình thành lập khu vực tự do mậu dịch APEC đã được thông qua tại các kỳ họp trước.
APEC hiện gồm 21 nền kinh tế có tổng giá trị sản phẩm quốc dân hơn 16.000 tỷ USD, chiếm 56% GDP toàn cầu và 48% kim ngạch buôn bán toàn thế giới, với các nền kinh tế khổng lồ như Mỹ (7.800 tỷ USD/năm), Nhật Bản (4.600 tỷ USD), các nền kinh tế nhiều tiềm năng như Trung Quốc, Brazil, Asean, Hàn Quốc, Nga, Canada, Australia…APEC được thành lập cách đây 10 năm (tháng 11/1989) tại Australia theo sáng kiến của chính nước này và lúc đầu chỉ có 12 thành viên. Đến kỳ họp năm 1991, có thêm các thành viên mới là Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan. Sau đó lần lượt có thêm các thành viên mới như Papua New Ghinea, Mexico (1993), Chile (1994), Việt Nam, Nga, và Peru (1998). Tại Hội nghị cấp cao lần thứ nhất tổ chức tại Seattle (Mỹ) năm 1993, APEC đề ra viễn cảnh “Một cộng đồng thống nhất toàn khu vực châu Á – Thái Bình Dương”. Hội nghị cấp cao lần thứ hai tại Bogo (Indonesia), APEC quyết định tiến tới một khu vực tự do mậu dịch xuyên Thái Bình Dương, theo đó, các nước công nghiệp hóa bãi bỏ các hành rào thương mại vào năm 2010 và các nước đang phát triển sẽ hoàn tất kế hoạch này sau 10 năm nữa, Hội nghị cấp cao 3 tại Osaka (Nhật Bản) APEC đề ra chương trình hành động nhằm ba nội dung chính là: tự do hóa thượng mại đầu tư, thúc đẩy quan hệ thương mại, đầu tư, du lịch; hợp tác kinh tế kỹ thuật. Hội nghị cấp cao 4 tại Subic (Philipnes) thông qua chương trình hành động của mối quốc gia (IAP) theo mục tiêu của APEC và chương trình hành động chung của APEC. Hội nghị lần thứ 5 tại Vancouver (Canada) năm 1997 được đánh giá bằng việc xây dựng kế hoạch chiến lược “Tầm nhìn thế kỷ 21”. Hội nghị 6 tại Kuala Lumpur (Malaysia) tháng 11/1998, APEC thảo luận tập trung vào việc khắc phục cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á mà nhiều thành viên APEC lâm vào từ giữa năm 1997.
Một trong những chương trình hợp tác được thảo luận sớm của APEC là sự hợp tác trong lĩnh vực du lịch mà chính các nước thành viên vừa là thị trường, vừa là nguồn du khách chính. Trong thành phần của mình, APEC có các quốc gia, khu vực lãnh thổ nằm trong Top Ten du lịch thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Mexico…cũng là nguồn cung cấp du khách lớn cho các thị trường du lịch toàn cầu như Nhật Bản. Mỗi năm Nhật Bản cung cấp đến 14 triệu người đi du lịch ra ngoài Nhật Bản và cũng thu hút trên 8 triệu du khách bên ngoài đến “Đất nước mặt trời mọc”. Trong chương trình hợp tác về du lịch, APEC đặt trọng tâm vào việc liên kết mở các tuyến du lịch xuyên quốc gia, chẳng hạn như các chuyến du lịch xuyên Tây Thái Bình Dương giữa các nước ASEAN ở đông Nam Á với Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc ở Đông Bắc Á. Tiến tới có thể sẽ có các tuyến du lịch bằng đường biển xuyên Thái Bình Dương giữa các nước ở Tây Thái Bình Dương với Canada, Mỹ, Mexico, Brazil và Chile ở bờ phía đông của Thái Bình Dương. Theo mục tiêu về khu vực tự do mậu dịch APEC, những hàng rào ( thuế quan, thủ tục) hiện nay sẽ bị bị tháo dỡ, xóa bỏ các trở ngại sẽ là một bước ngoặt để phát triển du lịch xuyên Thái Bình Dương, một khu vực được tổ chức du lịch thế giới (WTO) coi là thị trường lớn nhất của ngành du lịch toàn cầu.
Đối với Việt Nam, tuy mới tham gia APEC, nhưng nước ta đã tích cực tham gia các hoạt động chung, các chương trình hợp tác trong khuôn khổ của tổ chức này. Ngay trước khi trở thành viên chính thức, tháng 10/1998, Việt Nam đã hoàn tất chương trình hành động quốc gia (IAP) và nộp cho ban thư ký của APEC có trụ sở tại Singapore. Theo chương trình này, Việt Nam sẽ tham gia có chọn lọc một số chương trình chung của APEC như về hải quan, tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm, hợp tác về du lịch…Tại hội nghị lần thứ 7, Thủ tướng Phan Văn Khải đã đề xuất một số chủ đề hợp tác mới trong phạm vi APEC, theo các chủ đề như hợp tác trong xuất khẩu lương thực, trong đó Thái Lan, Việt Nam, Mỹ ba thành viên của APEC cũng là ba nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu gạo, Mỹ đứng đầu thế giới về xuất khẩu lúa mỳ và ngô…cũng như các dự án về chế biến thực phẩm, phát triển nông thôn, du lịch.
Mỗi hội nghị cấp cao của APEC được đánh dấu bởi các đề nghị mang tính bước ngoặt trong tiến trình phát triển của diễn đàn này. Hội nghị lần thứ 7, có sự tham gia lần đầu tiên của Việt Nam ( cùng với Nga và Peru), chắc chắn sẽ là một dấu mốc mới, quan trọng trên chặng đường dài tới thống nhất của một khu vực rộng lớn này.
Nguyễn Chiến – Tuần Du lịch – Số 38(90) 20 -27/9/1999

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.