Bà chúa Khoa có thật hay không?

Làm chủ kho binh lương không nói đến tiền, vàng ở núi Cổ Mễ tức Vũ Ninh. Bà chiến đấu chống quân Tống và anh dũng hy sinh ngày 12 tháng giêng năm Đinh Tý, tức ngày 16 tháng 2 năm 1077 tại mặt trận sông Như Nguyệt… Những trích dẫn ở các sách trên hoàn toàn không thấy trong chính sử. Theo lịch sử Việt Nam thì nhà Tống đem quân xâm lược Đại Việt năm 1075, dưới triều Lý Nhân Tông năm 1072 – 1128. Trong trận ác chiến tại phòng tuyến địch ở đoạn sông Kháo Túc (tức sông Cầu gần núi Nhan Biền), quân ta đại thắng nhưng mở đầu chiến dịch bị thất lợi không nhỏ, hai hoàng tử Hoằng Chân và Chiêu Văn bị tử trận. Người chép sử dừng ở đó, không hề nói đến sự tham chiến và hy sinh của công của Lý Chiêu Phong mà sau là Bà Cháu Kho, Bà chúa Lẫm. “Uống nước nhớ nguồn” là đức tính tốt đẹp của dân ta, nên việc thờ cúng tổ tiên, các bậc anh hùng cũng như các vị thần linh luôn được mọi người quan tâm, như trước đây cứ vào ngày 10 tháng giêng âm lịch, khách thập phương lại đổ về khu đền Bà Chúa kho dâng hương, cầu mong những điều chính đáng thực tế, chủ yếu là tạo tâm lý thanh thản, chứ không đắm đuối vào các thủ tục mê tín như bây giờ. Gần đây, tạp chí Xưa và Nay đăng bài Đi tìm lại sự tích Bà Chúa Kho của tác giả Lê Xuân Quang, người đã dành nhiều thời gian nghiên cứu thần phả và sắc phong ở các đền thờ miền Bắc để cung cấp cho bạn đọc những tư liệu mới về Bà Chúa Kho đã được kiểm chứng nhằm đính chính những lệch lạc rải rác trong một số tài liệu đã công bố. Theo ông thì “Vị nữ thần ở đền Cổ Mễ, xã Vũ Ninh, thị xã Bắc Ninh, được dân địa phương gọi là đền Bà Chúa Kho vốn là người họ Trần, sinh cuối đời vua Lý Huệ Tông (1211 – 1224), quê ở làng Quả Cảm… cô gái họ Trần lớn lên theo mẹ về Thăng Long buôn bán. Bấy giờ nhà Trần đã thay nhà Lý… vua yêu mến bèn cho vời vào cung lập làm Đệ Tam Hoàng Phi… Vài năm sau, Hoàng Phi đang mang thai thì bị bệnh qua đời… an táng xây lăng ở đất đầu núi Hoàng Nghinh, thuộc làng Quả Cảm… Riêng đền trang Cổ Mễ tức thôn Cổ Mễ xây trên núi kho Lẫm Sơn nên gọi là đền Bà chúa trên núi kho, hoàn toàn không có ý nghĩa Bà Chúa coi kho tàng. Qua công việc khảo sát, nghiên cứu công phu, tác giả đã chứng minh.
Trần xuân-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm (13(117))2000

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.