Bánh đa Ninh Giang – Hưng Yên

Từ chiếc bánh đa Kế (Bắc Giang) vùng đen chi chít như sao mọc trên vòm trời, đến chiếc bánh đa đường màu nâu của Kẻ Sặt – Hải Dương, Bánh đa Ninh Giang – Hưng Yên cho đến những chợ quê xa xôi hoặc bánh đa Thanh Hóa bẻ vào ăn cùng mỳ cùng bún hay chiếc bánh đa canh nấu với cua đồng rau rút tỉnh Hà Nam, ai chả từng một đôi lần bẻ nó bằng những ngón tay búp măng và sần sùi trong nắng trong gió đời người. Khác vào quán mộc tồn cũng ít quên nó khi nâng ly rượu trên tay, ăn món xuống âm phủ biết có hay không? Nhưng món bánh đa kê thì chưa chắc đã quen thuộc đến mức phổ thông phổ biến ấy. Có câu đố không biết từ đời nào: Mình tròn vành vạnh. Da trắng như ngà. Chị em phải lửa thì phình vú ra. Chị em ăn phải thịt gà thì tịt vú lại. Là chiếc bánh đa kê đấy. Kê còn có nghĩa là gà. Chiếc bánh đa nướng chín, nó phồng lên, lòi lõm như những chiếc bong bóng nhỏ, như những núm vú trinh nữ. Nhưng khi phết kê lên, những chiếc bong bóng này, những núm vú này xẹp lại, không còn khoe nữa. Chợ quê còn nghèo, món quà ngon mà rẻ này thường xuất hiện, cô gái đi chợ ăn quà, bà mẹ mua quà chợ về cho con ngồi đợi nơi bậu cửa, miếng bánh đa kê mới ngon làm sao. Hà nội nhiều sớm tinh mơ ta thấy có người phụ nữ áo nâu mộc mạc, quẩy gánh hàng rong, nhưng nhẹ tênh như lãng đãng. Người làng Lủ hay làng vòng, người Kiều Khúc hay Cổ Loa? Không biết, những món bánh đa kê thì lạ miệng lắm, nó thay cho món phở quen thuộc, thay cho bát bún ốc, cháo vịt xào măng, thay cho chiếc bánh bao bánh mì khô khốc… Ta ăn một bữa cho đổi lưỡi đổi mùa. Những mảnh bánh đa được cắt ra làm bốn, làm sáu từ lúc chưa nướng, bây giờ nướng xong, xếp trong thung, chúng mang hình chiếc quạt khép mở nửa chừng, nói như thơ Bà chúa thơ nôm nghịch ngợm Hồ Xuân Hương khi vịnh chiếc quạt mà ta hiểu nhiều bể:
Mười bảy hay là mười tám đây
Cho ta yêu dấu chẳng rời tay… Và Yêu đêm chưa phỉ lại yêu ngày… Nhưng mảnh quạt chứa đầy ma lực ấy chắc nướng từ đêm qua, chỗ chín đã hết giòn, bên cạnh vẫn dai dai. Không sao cả. Bà hàng ngồi một góc ngã tư, mở chiếc khăn xô trắng lộ ra rá kê thổi chín, mặt đã se nhưng lòng nó vàng ươm, cầm chiếc thanh tre như đũa cả ngấn, hệt chiếc bơi chèo tí xíu, cũng giống chiếc đũa ăn bánh chưng trên đường xa nơi quán dọc đường, bà phết kê lên mảnh quạt bánh đa thuần thục một điệu múa của bàn tay thiện nghệ.
Băng Sơn-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 2000.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.