Sapa 100 tuổi

Năm 2003, Sapa 100 tuổi sẽ bề thế hơn với những công trình hoành tráng mang đậm nét văn hóa của địa phương.
Tôi lên Sapa vào một ngày cuối năm. Về mùa đông, Sapa thường lạnh hơn rất nhiều so với miền xuôi. Nhưng lạ thay con đường từ thị xã Lào Cai lên thị trấn Sapa gần 40 km lại nắng bằng thứ ánh nắng thấu da nhưng không hề gắt như nắng hè. Dọc theo tuyến đường, trên các sườn núi, những cánh đồng lúa bậc thang vàng hoe đang vào mùa thu hoạch càng làm cho Sapa đẹp đến say lòng người. Từ đầu năm 2002, tuyến đường chính từ thị xã Lào Cai vào Sapa đã được khởi công mở rộng thêm 4 mét sang hai bên, nhiều đoạn cua nguy hiểm được nắn lại. Năm 2003, con đường sẽ hoàn thành không chỉ tạo đà cho Sapa phát triển về kinh tế xã hội mà còn là sự kiện quan trọng góp phần chào mừng Sapa tròn 100 tuổi. Theo ông Hoàng Kim Thái, chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Sapa thì: Trước đây, thị trấn Sapa còn nghèo nàn với khách sạn, nhà nghỉ, điện, nước còn rất hạn chế nhưng khoảng chục năm trở lại đây, đặc biệt từ khi triển khai dự án đường điện 135KV tại Sapa đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân mạnh dạn đầu tư xây dựng nhiều công trình nhà nghỉ, khách sạn và các điểm du lịch ở Sapa. Điển hình như điểm du lịch núi Hàm Rồng, Thác Bác… đã được đầu tư thành khu du lịch hấp dẫn từ thành khu du lịch hấp dẫn du khách. Nhiều khi thị trấn Sapa bị cháy phòng vì lượng khách đến quá đông. Năm 1903, một vài người dân đã biết dựng những mái nhà sàn nhỏ để cho khách nghỉ trọ có thu tiền thì đến nay thị trấn Sapa đã trở thành một đô thị sầm uất với 76 khách sạn, nhà nghỉ cộng với 76 khách sạn, nhà nghỉ cộng với những công trình như bảo tàng, nhà thờ, chợ, công trình điện chiếu sáng… ngay chợ Sapa, cách đây 5 năm về trước muốn mua một chiếc vô tuyến là không dễ nhưng nay thì bất kể mặt hàng nào ngay cả hàng cao cấp như máy giặt, đồ điện tử… cũng đã trở thành hàng hóa thông dụng. Điều đặc biệt hơn cả là hàng thổ cẩm và những đồ trang sức bằng bạc của đồng bào được bày bán rất phong phú. Trong khi đang dạo chợ và quan sát tôi thấy đôi vợ chồng người Tây thích thú khi xem những sản phẩm đặc trưng đó và những sản phẩm đặc trưng đó và không ngần ngại rút ra 10 đô la Mỹ để mua một đôi vòng tai bằng bạc. Vào các đêm thứ 7, chủ nhật, chợ Sapa trở thành chợ tình vì nơi đây diễn ra các hoạt động sinh hoạt văn hóa của nam thanh nữ tú. Theo ông Trần Hữu Sơn, giám đốc Sở Văn hóa – Thông tin Lào Cai thì chợ tình Sapa là nét văn hóa đặc trưng độc đáo hiếm nơi nào có được. Nói đến Sapa, không chỉ có những điểm du lịch như núi Hàm Rồng, Cầu Mây, Thác Bạc, Bãi Đá Cổ mà vài năm gần đây những bản thổ Cẩm Tà Phìn, bản văn hóa Cát Cát cũng đã thu hút được lượng khách đến tham quan sát rất đông. Năm 2001, bản du lịch văn hóa Cát Cát đã đi vào hoạt động và thu hút được một lượng khách khá lớn, đặc biệt là khách nước ngoài. Năm 2003 kỷ niệm Sapa tròn 100 tuổi, huyện Sapa sẽ chuyển mình với hàng loạt các dự án dự kiến đầu tư lên đến 500 tỷ đồng. Trong đó, trung tâm thị trấn sẽ tập trung phát triển hệ thống giao thông, quy hoạch lại cơ sở hạ tầng, đồng thời nâng cấp và tăng cường hệ thống điện bởi đây là điều kiện cần thiết để các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Sapa. Hiện nay phía đối tác nước Ý đang giúp huyện Sapa quy hoạch, xây dựng lại khu trung tâm thị trấn thành khu phố cổ với kiến trúc hoàn hảo. Đồng thời bảo tồn những nét văn hóa như chợ tình, nhà thờ, bảo tàng Sapa thành những nơi đặc trưng nhất. Cũng trong năm 2003, các tuyến đường giao thông từ thị trấn đến những bản du lịch như Cát Cát, bản Hồ Tá Van, Tả Phìn… sẽ được thông suốt. Người dân các bản du lịch sẽ được hỗ trợ đầu tư xây dựng nhà văn hóa để bảo lưu các nét văn hóa của dân tộc mình, đồng thời nâng cao nếp sống văn minh như xây dựng nhà vệ sinh, tách gia súc ra nơi ở riêng xa nhà chính… Đây là bước đệm cho kinh tế các làng bản phát triển bằng chính việc thu hút khách. Điều đặc biệt là năm 2003, tuyến du lịch chinh phục đỉnh Phan xi Păng cao tới 3.146 mét sẽ được khai trương trong ngày lễ kỷ niệm 100 năm Sapa. Năm 2003, Sapa 100 tuổi sẽ bề thế hơn với những công trình hoành tráng mang đậm nét văn hóa của địa phương.
Phương Thủy-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 3(272)2003.