Sự bùng nổ du lịch đe dọa các di sản của nhân loại

Tại nhiều nước châu Á, một thị trường du lịch tiềm tàng và có nhiều triển vọng bùng nổ trong tương lai, việc mở cửa các di sản của lịch sử như các đền đài, chùa miếu đã tồn tại hàng nghìn năm, trở thành nguồn thu nhập lớn từ các du khách. Tuy nhiên, chính việc khai thác quá mức này đang bị cảnh báo là có thể đe dọa đến chính sự tồn tại của các di sản, nếu không biết đầu tư trở lại để bảo tồn và nâng cấp các di sản. Theo ông Joseph Mclnemey, Giám đốc chấp hành Hiệp hội du lịch – lữ hành khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đến cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21, du lịch sẽ trở thành ngành kinh tế hàng đầu của thế giới. Mỗi USD đầu tư cho du lịch có thể đem lại khoản lợi nhuận cao từ 10 đến 12 lần. Và đặc biệt du lịch sẽ tạo ra vô số việc làm, trực tiếp và gián tiếp cho người lao động, một vấn đề nan giải đối với cả các nước công nghiệp hóa và các nước đang phát triển.
Nếu châu Âu là thống lĩnh thị trường du lịch trong thế kỷ 20 với các nước là tiêu điểm của du khách như Pháp, Tây Ban Nha, Italia….thì sang thế kỷ 21, Trung Quốc với bề dày lịch sử nhiều nghìn năm, một nền văn minh rực rỡ còn phát triển trước cả nền văn minh của châu u, hay Ấn Độ với nền văn minh sông Hằng gắn với sự ra đời và phát triển Phật giáo, cũng như các nước ở Đông Nam Á đang trong quá trình công nghiệp hóa nhưng mang trong mình nhiều dấu tích lịch sử chưa được khám phá, sẽ là những địa điểm lý tưởng cho các du khách muốn tìm hiểu về lịch sử, về thiên nhiên cũng như những kỳ nghỉ sảng khoái trên các bãi biển nhiệt đới thơ mộng. Tiềm năng lớn nhất của các nước châu Á là bề dày lịch sử và thiên nhiên kỳ thú. Tuy nhiên việc khai thác thiếu kế hoạch và không đầu tư trở lại có thể làm cho nguồn tài nguyên kém hấp dẫn và có thể bị đe dọa.
Vạn Lý Trường Thành, Tử cấm thành của Trung Quốc, khu đền đá Taj Mahal của Ấn Độ, khu ruộng bậc thang có từ 3.000 năm trước của Philippine, Kỳ quan Angcor của Campuchia, Vịnh Hạ Long của Việt Nam, dãy núi Hy-ma-lay-a – “nóc nhà của thế giới”…..hiện đang bị báo động vì khai thác quá mức phục vụ cho du khách. UNESCO đã cảnh báo sẽ loại khu đền Angcor khỏi danh sách các di sản thế giới nếu nhà chức trách Campuchia không duy tu và bảo tồn tài nguyên quý giá này theo đúng yêu cầu đối với một di sản của nhân loại. Vùng biển ở Hạ Long cũng đã được cảnh báo là đang trong quá trình bị ô nhiễm. Chính phủ Nêpan đã phải dùng máy bay để dọn rác trên dãy Hy-ma-lay-a do các toán leo núi để lại. Chính phủ Ấn Độ đã đóng cửa hàng chục nhà máy là tác nhân gây ô nhiễm môi trường xung quanh Taj Mahal, có thể là nguy cơ trực tiếp làm hư hại kỳ quan thế giới này…
Ông Richar Englehardt, cố vấn văn hóa của UNESCO cho rằng: các kết quả nghiên cứu cho thấy cán cân sinh thái hiện rất mong manh xung quanh các di sản và nó có thể đổ vỡ bất cứ lúc nào do việc khai thác phục vụ du lịch. Ví dụ điển hình là tại khu ruộng bậc thang trồng lúa nước trên lưng chừng núi – kỳ quan thế giới ở miền Bắc Philippine, hiện nay do nhu cầu về dầu ăn tăng cao, nông dân ở đây đang chuyển việc trồng lúa sang trồng các loại cây có dầu có giá trị kinh tế cao hơn, song nó làm mất hết giá trị của khu ruộng lúa bậc thang trên độ cao hơn 1.500 mét so với mực nước biển. Sai lầm này có trách nhiệm của chính quyền sở tại.
Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc ngành du lịch các nước phải quan tâm đầu tư bảo tồn các di sản đúng mức, nâng tầm quan trọng của nguồn tài nguyên này đối với du lịch và không được coi nhẹ hơn việc đầu tư xây dựng các khách sạn sang trọng, các khu vui chơi đắt tiền. Vì nếu không có các di sản, du lịch mất đi nguồn tài nguyên quý nhất, nguồn hứng thú số 1 của du khách trong tương lai.
Theo Hiệp hội du lịch châu Á – Thái Bình Dương, hiện nay, Sin-gapore là một điển hình trong việc hợp tác giữa nhà nước và khu vực tư nhân trong việc đầu tư bảo tồn các di sản của lịch sử, mà điển hình là bảo vệ các kiến trúc cổ, kết hợp hài hòa giữa các công trình xây dựng mới trong các khu bảo tồn.
Nguyễn Chiến – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 29(81)1999

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.