Thư pháp Việt Nam ai là người giữ lửa khiêu đèn? – Phần 1

Phong trào chơi chữ, viết chữ, xin chữ – một nét đẹp văn hóa dân gian có từ lâu đời – gần đây đã dấy lên thành một phong trào quần chúng rộng rãi, sôi nổi. Kể từ khi nhà thơ Vũ Đình Liên than thở “Giấy đỏ buồn không thắm, mực đọng trong nghiên sầu” và băn khoăn “Những người muôn năm cũ, hồn ở đâu bây giờ?” thì vẫn còn một số ông đồ nho, cần cù làm việc không biết mỏi,như những mạch nước ngầm âm thầm chảy trong lòng đất, như những mảnh than hồng đang cháy âm ỉ, ủ kín trong đống tro tàn. Trong số ít những nhà nho hiếm hoi ấy, có thể kể trước hết cụ Đồ Bách, người đã từng viết câu đối thuê ở chợ Thông Hải Dương trước cách mạng tháng tám nay là lương y Nguyễn Văn Bách; ông đồ Lam Sơn – Hồng Thanh, chuyên viết thuê, tặng chữ ở ngã tư Ngọc Khánh và ở dốc Bà Triệu những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ trước, nay không may mang bệnh, bị liệt nửa người, trong cảnh một ông đồ đang lùi dần về quá khứ. Một hiện tượng đặc biệt là cố nghệ sĩ chèo Tào Mạt, rất sành chơi chữ, có tâm có trí, có tài, mầy mò tự học chữ nho và làm thơ chữ Hán, hàng năm khai bút mừng xuân, viết bút lông tặng bạn bè và những người ông thật sự quý mến, đã nổi tiếng một thời là những người văn hay chữ tốt trong giới văn nghệ sĩ, với một miền đam mê thanh cao nhất trong đời là chơi chữ, ngay cả trong những giờ phút cuối cùng khi bị căn bệnh hiểm nghèo hành hạ trên giường bệnh. Rồi những Lê Xuân Hòa, Lê Quốc Việt và CLB UNESCO Thư pháp Việt Nam lần lượt triển lãm thư pháp trong Nam và ngoài Bắc…, kẻ giữ lửa người nhen nhúm, dần dần tập hợp những người yêu chữ và viết chữ trên những sân chơi chung từ năm 1995 đến nay, với hy vọng những tia nước ngầm ra khỏi lòng đất đã họp nhau lại thành dòng suối nhỏ êm đềm, sẽ có một ngày dòng suối ấy họp lại thành sông, sông con cọp thành sông cái, chảy ra biển cả, hòa mình trong khu vực rồi đổ ra đại dương mênh mông. 

Xin không dám dông dài nữa, mà chỉ giới thiệu riêng đôi chút di bút của cố nghệ sĩ nhân dân – người được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh – nhà văn, Đại tá Tào Mạt tức Nguyễn Đăng Thục (1930 – 1993).
Tôi chưa có dịp chụp ảnh bài thơ với lời văn đanh thép, nét chữ hào hoa do Tào Mạt soạn viết để Hội cựu chiến binh Hà Nội mừng Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân dịp Đại tướng được thưởng huân chương sao vàng, phần thưởng cao quý của Đảng, Chính phủ và nhân dân trao tặng. Bài thơ này do nhà thơ Đỗ Quang Liên, người cùng làng (Hữu Bằng, Thạch Thất, Sơn Tây) và bạn thơ của Tào Mạt cung cấp.
Lạc Cao Nguyện – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL Hà Nội –  năm 19 (288) 2003