Tôi làm thư ký tòa soạn báo du lịch

Cái đích mà mỗi tờ báo đều luôn cố phấn đấu để đạt được là phải đúng, hay và đẹp. Tờ báo muốn hay phải trong vào thông tin mà đội ngũ phóng viên và các cộng tác viên cung cấp. Còn để đúng và đẹp thì phải do bộ phận thư ký tòa soạn nơi chế tạo ra tờ báo. Trong nghề báo thì thư ký tòa soạn luôn là cánh tay phải của Tổng biên tập. “Quyền to nhưng áp lực đối với người Thư ký tòa soạn cũng rất nặng nề, bởi mọi thứ anh ta làm ra dù hay hoặc dở đều hiện ngay lên mặt báo. Và thế là không chỉ có những lời trách cứ của phóng viên bị cắt bài, mà còn là búa rìu của hàng vạn người đọc. Ngày 5 tháng 1 năm 1998, Báo Du lịch bắt đầu ra mắt bạn đọc. Báo Du lịch mới xuất bản nên số anh em từ tạp chí chuyển qua chưa quen nhịp với tốc độ làm báo, số phóng viên mới nhập gia thì quá non cả về nghề lẫn hiểu về ngành. Phương tiện làm việc, cơ sở vật chất cũng cực kỳ thiếu thốn anh em phóng viên hầu hết viết tay, biên tập lại gõ máy chữ, sau đó duyệt, biên tập rồi chuyển vào nhà in lại… gõ lại lên máy vi tính. Công việc lúc đó rất chệch choạc nên chỉ trong vòng 6 tháng trời đã thay 2 thư ký tòa soạn. Riêng tôi với 2 năm rưỡi từ tháng 7 năm 1998 đến tháng 1 năm 2000 làm thư ký tòa soạn, tôi đã cùng anh em trong phòng thư ký tòa soạn thiết kế 130 số báo, bằng đúng một nửa số Báo Du lịch đã đến tay bạn đọc. Bây giờ tôi đã chuyển công tác tới một tờ báo khác, có trang bị phương tiện làm việc hiện đại hơn. Không khí trong tòa soạn nhiều lúc căng thẳng mà hiệu quả không cao. Tháng 6 năm 1998, khi anh Trần Chính là Thư ký toàn soạn thứ 2 của báo chuyển công tác về Văn phòng quốc hội, anh Hoàng Minh Tường – phó Tổng biên tập thường trực của báo phải trực tiếp phục trách khâu thư ký tòa soạn. Sau gần 1 tháng, anh Tường mời tôi sang phòng làm việc và nói với tôi là: “Tôi cho chú chọn một trong hai vị trí hoặc là trưởng phòng phóng viên hay là biên tập hoặc là trưởng phòng thư ký tòa soạn”. Sau một ngày suy nghĩ, tôi trả lời anh Tường: “Anh cho em làm thư ký tòa soạn. Bởi như thế sẽ giúp được cho ban biên tập nhiều hơn”. Nhận công việc rồi, tôi mới thấy lo. Phòng thư ký tòa soạn lúc đó có 4 người, nếu không làm việc một cách khoa học, chắc chắn không thể hoàn thành được công việc cả tiến bộ lẫn chất lượng. Nghĩ vậy nên ngoài công việc hàng ngày của thư ký tòa soạn, tôi dành thời gian tìm hiểu kỹ hơn những công đoạn liên quan đến quá trình xuất bản của báo và lập ra một quy trình xuất bản, quy định rõ tiến độ nộp từng loại tin, bài. Để khắc phục những tồn tại liên quan tới các khâu khác, tôi cũng tham mưu cho ban biên tập ban hành các loại quy chế, quy chuẩn mà thoạt nghe thì có vẻ thừa như quy định về lỗi đánh máy trên bản thảo, về thời gian chờ tin bài, loại tin bài chờ, quy trình duyệt bài…. Tóm lại là văn hóa mọi hoạt động của các khâu nghiệp vụ liên quan. Riêng trong nhà, để tận dụng tối đa khả năng làm việc của mỗi anh em trong phòng, tôi lập một quy trình khi đi tác nghiệp tại nhà in với những chi tiết hết sức cụ thể như để tránh bỏ lọt lỗi chính tả thì nhân viên đọc bông đọc mấy lần, các nhân viên khác tham gia ra sao, để không bị bình bản sai lệch thì họa sĩ phải kiểm tra gì, thư ký tòa soạn kiểm tra gì, những điều tưởng buồn cười này, càng làm lại càng thấy không buồn cười tí nào cả, vì sau đó có lần tôi qua bên báo Quân đội nhân dân cũng thấy cảnh họa sĩ và thư ký tòa soạn của bạn cùng bò ra dõi từng chữ một trên tít bài và kiểm tra phần nối bài ở bản bông so với bảng mẫu vẽ bằng giấy. Khó nhọc là thế, nhưng rồi tất cả những cố gắng đã được đèn bù tờ báo sáng lên, nội dung ngắn gọn mà súc tích, ít phải nối trang, trình bày dễ đọc, nhiều ảnh và có những đột phá các sai sót nghiệp vụ giảm dần và không còn. Anh em các bộ phận khác cũng quen với cách làm khoa học, giờ nào việc ấy, nên tiến độ quy trình được bảo đảm, hiệu quả công việc của mỗi người được nâng lên rõ rệt. Vừa qua, hôm nào cùng nhau chăm chút cho số Báo Du lịch đầu tiên với tên gọi tuần báo du lịch vậy mà thấm thoát đã 5 năm trôi qua. Tính bình quân, mỗi năm có tới 52 số báo, thì trong khoảng thời gian 5 năm qua đã có tới 260 số Báo Du lịch đến với bạn đọc. Riêng tôi với 2 năm rưỡi từ tháng 7 năm 1998 đến tháng 1 năm 2000 làm thư ký tòa soạn, tôi đã cùng anh em trong phòng thư ký tòa soạn thiết kế 130 số báo, bằng đúng một nửa số Báo Du lịch đã đến tay bạn đọc. Bây giờ tôi đã chuyển công tác tới một tờ báo khác, có trang bị phương tiện làm việc hiện đại hơn. Được sự quan tâm của lãnh đạo Tổng cục Du lịch, trang bị phương tiện làm nghề của Báo Du lịch bây giờ cũng đã khác hẳn ngày xưa xã có thêm nhiều máy tính, thêm máy quét ảnh… đủ năng lực tiến hành chế bản ngay tại tòa soạn, không còn vất vả như trước và đặc biệt là chủ động hoàn toàn được công việc thiết kế tờ báo. Cũng nhờ được trang bị tốt hơn, nên thông tin trên Báo Du lịch cũng cập nhật thời sự hơn, vừa hấp dẫn bạn đọc, vừa tăng được độ cạnh tranh về thông tin. Dẫu vậy, khi nhớ lại những năm tháng làm thư ký tòa soạn say sưa cùng họa sĩ vẽ rồi lại sửa bảng mẫu trên giấy, lòng tôi vẫn không khỏi bồi hồi, bởi chính những tháng ngày đó đã giúp tôi học hỏi thêm được nhiều kinh nghiệm làm báo, kinh nghiệm quản lý. Và mỗi khi có dịp gặp các phóng viên Báo Du lịch, được nghe anh em nhắc về những quy trình, quy chế mà báo đang làm, có nhiều cái vẫn giữ như lời anh Long, tôi càng thấy thêm yên hơn tờ báo mà một thời mình đã gắn bó.
Hoàng Long-Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 3(272)2003.